باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude 5289 2-in-1 / P29S / P29S001

باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude 5289 2-in-1 همان باتری سکه‌ای کوچکی است که وقتی لپ‌تاپ خاموش است و شارژر هم وصل نیست، ساعت سیستم و تنظیمات BIOS را نگه می‌دارد. به این باتری «باتری CMOS» یا «باتری RTC» هم می‌گویند. RTC مخفف Real Time Clock است، یعنی مدار ساعتی روی مادربرد که زمان را حتی در حالت خاموش می‌شمارد. این قطعه برای همین مدل و کدهای فنی P29S و P29S001 ساخته شده و سیم و کانکتورش با سوکت مادربرد همین دستگاه می‌خواند.

نشانه‌های تمام شدن باتری CMOS در Dell Latitude 5289 2-in-1

باتری بایوس یک‌باره از کار نمی‌افتد. معمولاً اول نشانه‌های کوچکی دیده می‌شود که خیلی‌ها آن را به ویندوز یا شارژر ربط می‌دهند. این نشانه‌ها را در Dell Latitude 5289 2-in-1 جدی بگیرید:

• ساعت و تاریخ بعد از هر بار خاموش شدن کامل به یک تاریخ قدیمی برمی‌گردد.
• هنگام روشن شدن، پیام‌هایی مثل Time-of-day not set – please run SETUP program یا Invalid configuration information – please run SETUP program ظاهر می‌شود. این دو پیام در لپ‌تاپ‌های Dell رایج‌ترین هشدار ضعیف شدن باتری بایوس است.
• تنظیماتی که در BIOS تغییر داده‌اید، مثل ترتیب بوت یا حالت SATA، بعد از خالی شدن باتری اصلی به حالت پیش‌فرض برمی‌گردد.
• مرورگر به خاطر تاریخ اشتباه سیستم، خطای گواهی امنیتی (SSL) می‌دهد و بعضی سایت‌ها باز نمی‌شوند.
• دستگاه بعد از جدا شدن کامل برق، برای بوت شدن به فشار دادن کلید یا ورود به Setup نیاز دارد.

یک نکته‌ی مهم این است که ویندوز وقتی به اینترنت وصل می‌شود، ساعت را خودکار درست می‌کند. برای همین ممکن است مشکل فقط قبل از بالا آمدن ویندوز یا داخل صفحه‌ی BIOS دیده شود. اگر ساعت داخل BIOS اشتباه است ولی در ویندوز درست است، باز هم باتری CMOS ضعیف شده است.

این باتری RTC چطور مشکل را برطرف می‌کند

مادربرد وقتی برق ندارد، انرژی مدار RTC و حافظه‌ی تنظیمات را از همین باتری می‌گیرد. وقتی ولتاژ باتری قدیمی پایین بیاید، ساعت از کار می‌افتد و تنظیمات پاک می‌شود. با نصب باتری نو، این مدار دوباره برق پایدار می‌گیرد و پیام‌های خطای بوت دیگر تکرار نمی‌شود.

سلول این باتری از نوع لیتیم دی‌اکسید منگنز (Li-MnO2) است. این ترکیب شیمیایی ولتاژ ۳ ولت می‌دهد و ویژگی خوبش این است که ولتاژ تا نزدیک پایان عمر تقریباً ثابت می‌ماند. یعنی ساعت سیستم در طول عمر باتری کند یا ناپایدار نمی‌شود. خودتخلیه‌اش هم کم است. یعنی حتی وقتی استفاده نمی‌شود، شارژش آرام از دست می‌رود. این باتری قابل شارژ نیست و لپ‌تاپ هم آن را شارژ نمی‌کند. وقتی تمام شود، باید تعویض شود.

ظرفیت سلول 220mAh است. چون مدار RTC جریان بسیار کمی مصرف می‌کند، این ظرفیت بسته به شرایط نگهداری حدود ۵ تا ۱۰ سال کار می‌کند. گرمای زیاد و بی‌استفاده ماندن طولانی لپ‌تاپ بدون باتری اصلی، این عمر را کوتاه‌تر می‌کند.

مشخصات فنی باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude 5289 2-in-1 به زبان ساده

جدول مشخصات پایین صفحه آمده است. اینجا فقط بخش‌هایی را توضیح می‌دهم که در انتخاب درست اثر دارند.

سلول CR2032 و کشور سازنده

کد CR2032 خودش اندازه را می‌گوید. دو رقم اول یعنی قطر ۲۰ میلی‌متر و دو رقم آخر یعنی ضخامت ۳.۲ میلی‌متر. سلول این باتری ساخت ژاپن است و کل مجموعه با سیم و کانکتور حدود ۴ گرم وزن دارد. برای همین داخل بدنه‌ی باریک یک لپ‌تاپ تبدیل‌شونده فضای اضافه نمی‌گیرد.

کانکتور JST 1.25mm دوپین

در این مدل باتری مستقیم داخل جاباتری قرار نمی‌گیرد. باتری با سیم و یک کانکتور کوچک به مادربرد وصل می‌شود. کانکتور آن JST 1.25mm 2-Pin است، یعنی دو پین با فاصله‌ی ۱٫۲۵ میلی‌متر از هم دارد. این کانکتور با نوع ریزتر JST SH 1.0mm یکی نیست و این دو جای هم نمی‌روند. اگر از جای دیگری باتری می‌خرید و فقط به عبارت «CR2032» توجه کنید، ممکن است کانکتور اشتباه به دستتان برسد.

طول سیم ۱۲.۵ سانتی‌متر

سیم باید از محل قرار گرفتن باتری تا سوکت روی برد برسد. اگر کوتاه‌تر باشد، به سوکت نمی‌رسد. اگر خیلی بلندتر باشد، زیر قاب تا می‌خورد و اجازه نمی‌دهد قاب درست بسته شود. طول ۱۲.۵ سانتی‌متر برای همین مسیر در نظر گرفته شده است.

جهت قطب‌ها: مثبت چپ، منفی راست

سیم‌کشی این باتری به شکل + چپ – راست است و با سوکت مادربرد همین مدل می‌خواند. اگر سیم‌کشی باتری برعکس باشد، باتری کار نمی‌کند و به مدار RTC هم فشار می‌آید. این همان خطایی است که در باتری‌های عمومی و بی‌نام زیاد پیش می‌آید.

تعویض باتری بایوس و تنظیمات بعد از نصب

تعویض این قطعه کار پیچیده‌ای نیست، ولی چند نکته‌ی ایمنی دارد. اگر با باز کردن لپ‌تاپ آشنا نیستید، بهتر است کار را به تعمیرکار بسپارید. مراحل کلی این است:

• لپ‌تاپ را کامل خاموش کنید. حالت Sleep یا Hibernate کافی نیست.
• شارژر را جدا کنید. بعد از باز کردن قاب، اول کانکتور باتری اصلی را از برد جدا کنید و بعد سراغ باتری بایوس بروید.
• کانکتور باتری قدیمی را صاف و بدون کشیدن سیم از سوکت بیرون بیاورید.
• قبل از وصل کردن باتری نو، جهت سیم قرمز و مشکی را با باتری قدیمی مقایسه کنید.
• سیم را در همان مسیر قبلی بخوابانید تا زیر پیچ یا لبه‌ی قاب گیر نکند.
• باتری اصلی را وصل کنید، قاب را ببندید و بعد شارژر را بزنید.

بعد از اولین روشن شدن، وارد BIOS شوید و ساعت و تاریخ را تنظیم کنید. تنظیماتی مثل ترتیب بوت و حالت SATA را هم بررسی کنید. اگر قبلاً حالت SATA را تغییر داده باشید و حالا به پیش‌فرض برگشته باشد، ممکن است ویندوز بالا نیاید. با برگرداندن همان تنظیم قبلی، مشکل حل می‌شود. پیام خطای تنظیمات هم بعد از اولین ذخیره‌ی تنظیمات BIOS دیگر نمی‌آید.

چرا این مدل را برای Latitude 5289 انتخاب کنید

این باتری نو و آکبند است و از باتری‌های دست‌دوم یا جداشده از برد دیگر نیست. چنین باتری‌هایی معمولاً بخشی از عمرشان را پشت سر گذاشته‌اند. محصول ۲۴ ماه گارانتی تعویض بدون قید و شرط دارد. اگر در این مدت مشکلی پیش بیاید، باتری عوض می‌شود. چون کانکتور، طول سیم و جهت قطب‌ها برای مدل‌های P29S و Latitude 5289 2-in-1 انتخاب شده، لازم نیست سیم را ببرید یا کانکتور را عوض کنید. اگر لپ‌تاپ دیگری از این خانواده هم دارید، در صفحه‌ی باتری بایوس دل لتیتیود مدل مخصوص آن را پیدا می‌کنید. برای مدل‌های دیگر این برند هم می‌توانید به بخش خرید باتری بایوس دل سر بزنید.

سوالات متداول

آیا می‌توانم به جای این قطعه یک باتری سکه‌ای CR2032 معمولی بخرم؟

خود سلول همان CR2032 است، ولی Latitude 5289 2-in-1 باتری را با سیم و کانکتور JST 1.25mm به برد وصل می‌کند. یک سکه‌ای ساده سیم و کانکتور ندارد. لحیم کردن مستقیم روی سلول هم به آن گرما می‌دهد و خطرناک است. باتری سیم‌دار آماده، همین کار را بدون دست‌کاری انجام می‌دهد.

اگر باتری بایوس تمام شده باشد، اطلاعات هارد یا ویندوز پاک می‌شود؟

نه. باتری CMOS فقط ساعت و تنظیمات BIOS را نگه می‌دارد. فایل‌ها و ویندوز روی حافظه‌ی ذخیره‌سازی هستند و ربطی به این باتری ندارند. فقط اگر حالت SATA به پیش‌فرض برگردد، ممکن است ویندوز تا تنظیم دوباره‌ی آن بالا نیاید.

لپ‌تاپ همیشه به شارژر وصل است؛ باز هم به باتری RTC نیاز دارم؟

تا وقتی برق یا باتری اصلی هست، مدار RTC از همان‌ها تغذیه می‌شود. به محض اینکه باتری اصلی کاملاً خالی یا جدا شود، فقط باتری بایوس ساعت و تنظیمات را نگه می‌دارد. اگر این باتری ضعیف باشد، با اولین قطع کامل برق، پیام خطا ظاهر می‌شود.

بعد از نصب، ساعت باز هم عقب می‌رود؛ مشکل از کجاست؟

اول مطمئن شوید کانکتور تا انتها در سوکت نشسته و سیم زیر قاب له نشده است. بعد ساعت را داخل خود BIOS تنظیم و ذخیره کنید، نه فقط در ویندوز. اگر باز هم مشکل ماند، از گارانتی ۲۴ ماهه‌ی تعویض استفاده کنید. برای آشنایی بیشتر با انواع باتری بایوس هم می‌توانید صفحه‌ی اصلی فروشگاه را ببینید.