باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude E5490

باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude E5490 یک سلول سکه‌ای CR2032 با سیم و کانکتور است و برق ساعت و تنظیمات بایوس را وقتی لپ‌تاپ خاموش است و به شارژر وصل نیست تأمین می‌کند. این قطعه را در بیشتر صفحه‌ها «باتری CMOS» یا «باتری RTC» هم می‌نامند. CMOS حافظه‌ی کوچکی است که تنظیمات بایوس در آن ذخیره می‌شود. RTC هم ساعت داخلی مادربرد است که زمان را حتی در حالت خاموش نگه می‌دارد. وقتی این باتری تمام می‌شود، Dell Latitude E5490 هر بار که برق کامل قطع شود این اطلاعات را از دست می‌دهد.

نشانه‌های تمام شدن باتری CMOS در Dell Latitude E5490

این نشانه‌ها معمولاً یکی‌یکی ظاهر می‌شوند و اول خیلی جدی به نظر نمی‌رسند. هرچه باتری ضعیف‌تر شود، تکرارشان بیشتر می‌شود.

• ساعت و تاریخ سیستم بعد از خاموش شدن کامل یا خالی شدن باتری اصلی به عقب برمی‌گردد.
• هنگام روشن شدن پیام Time-of-day not set – please run SETUP program نمایش داده می‌شود. این پیام یعنی ساعت RTC اطلاعاتش را از دست داده است.
• پیام Invalid configuration information – please run SETUP program می‌آید. یعنی تنظیمات ذخیره‌شده در CMOS پاک شده یا ناقص است.
• ترتیب بوت (اینکه لپ‌تاپ اول از کدام درایو بالا بیاید) یا حالت SATA به حالت پیش‌فرض برمی‌گردد. اگر حالت SATA عوض شود، ممکن است ویندوز بالا نیاید یا صفحه‌ی خطا بدهد.
• مرورگر خطای گواهی امنیتی می‌دهد و بعضی سایت‌ها باز نمی‌شوند. علتش تاریخ اشتباه سیستم است.

اگر این نشانه‌ها فقط بعد از قطع کامل برق دیده می‌شوند و وقتی لپ‌تاپ به شارژر وصل است همه‌چیز درست است، احتمال اینکه مشکل از باتری RTC باشد زیاد است. در این حالت تعویض باتری کافی است و لازم نیست سراغ مادربرد بروید.

باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude E5490 چطور مشکل را برطرف می‌کند

مدار RTC جریان بسیار کمی مصرف می‌کند. برای همین یک سلول کوچک می‌تواند سال‌ها برقش را تأمین کند. سلول این محصول از نوع CR2032 است. در این کد، دو رقم اول یعنی قطر ۲۰ میلی‌متر و دو رقم آخر یعنی ضخامت ۳.۲ میلی‌متر. به همین دلیل در محفظه‌ی باتری بایوس این مدل جا می‌شود و زیر قاب برآمدگی ایجاد نمی‌کند.

شیمی سلول لیتیم دی‌اکسید منگنز (Li-MnO2) است. ولتاژ اسمی‌اش ۳ ولت است و قابل شارژ نیست. مزیت این شیمی این است که ولتاژ تقریباً تا نزدیک پایان عمر ثابت می‌ماند. پس ساعت و تنظیمات بایوس تا آخر عمر باتری درست نگه داشته می‌شود و برخلاف بعضی باتری‌ها کم‌کم دچار خطا نمی‌شود. خودتخلیه‌ی این سلول هم کم است. خودتخلیه یعنی باتری بدون مصرف، فقط با گذشت زمان کمی شارژ از دست بدهد. به همین دلیل باتری نویی که مدتی در انبار مانده، شارژ اولیه‌اش را تقریباً حفظ کرده است.

ظرفیت سلول 220mAh است و سلولش ساخت ژاپن است. عمر مفید آن بسته به شرایط نگهداری ۵ تا ۱۰ سال است. گرمای زیاد و انبار شدن در محیط مرطوب این عدد را پایین می‌آورد. کالا نو و آکبند عرضه می‌شود و وزنش حدود ۴ گرم است.

کانکتور JST، طول سیم و جهت قطب‌ها در این مدل

باتری بایوس لپ‌تاپ برخلاف باتری کامپیوتر رومیزی در سوکت فلزی قرار نمی‌گیرد. باتری سیم و کانکتور دارد و به یک سوکت کوچک روی مادربرد وصل می‌شود. سه مشخصه‌ی کانکتور، طول سیم و جهت قطب‌ها تعیین می‌کند که باتری روی Dell Latitude E5490 درست بنشیند یا نه.

• کانکتور JST 1.25mm دوپین: فاصله‌ی دو پین ۱٫۲۵ میلی‌متر است. ظاهرش شبیه کانکتور ریزتر JST SH 1.0mm است، اما این دو یکی نیستند و جای هم نمی‌روند. با فشار دادن هم سوکت روی برد آسیب می‌بیند.
• طول سیم ۴ سانتی‌متر: سیم باید از جای باتری تا سوکت روی برد برسد. سیم کوتاه‌تر نمی‌رسد. سیم خیلی بلندتر هم زیر قاب تا می‌خورد و جا نمی‌شود.
• جهت قطب‌ها (+ چپ – راست): سیم‌کشی باید با سوکت مادربرد هماهنگ باشد. اگر قطب‌ها برعکس باشند، باتری کار نمی‌کند و به مدار RTC هم فشار می‌آید.

برای این قطعه ۲۴ ماه گارانتی تعویض بدون قید و شرط در نظر گرفته شده است. پس اگر در این مدت باتری مشکل پیدا کند، تعویض می‌شود.

مراحل تعویض باتری RTC

• لپ‌تاپ را کامل خاموش کنید و شارژر را جدا کنید.
• بعد از باز کردن قاب پشتی، اول اتصال باتری اصلی را از برد جدا کنید و بعد سراغ قطعات دیگر بروید.
• کانکتور باتری قدیمی را با گرفتن خود کانکتور بیرون بکشید، نه با کشیدن سیم.
• باتری نو را در جای قبلی بگذارید و کانکتور را تا انتها و در جهت درست در سوکت بنشانید.
• باتری اصلی را دوباره وصل کنید، قاب را ببندید و لپ‌تاپ را روشن کنید.

بعد از تعویض، با ورود به BIOS ساعت و تاریخ را تنظیم کنید. ترتیب بوت و حالت SATA را هم به حالت قبلی برگردانید. اگر حالت SATA را نمی‌دانید، قبل از تعویض از صفحه‌ی تنظیمات بایوس عکس بگیرید تا بعداً همان را وارد کنید.

سوالات متداول

می‌توانم به‌جای این باتری یک سکه‌ای CR2032 معمولی بگذارم؟

سلول معمولی سیم و کانکتور ندارد و مستقیم به سوکت روی برد Dell Latitude E5490 وصل نمی‌شود. لحیم کردن سیم به سلول هم خطرناک است، چون گرمای هویه به سلول لیتیومی آسیب می‌زند. نسخه‌ی سیم‌دار با کانکتور JST 1.25mm و قطب‌بندی درست این مشکل‌ها را ندارد.

با تعویض باتری بایوس، ویندوز یا فایل‌هایم پاک می‌شود؟

نه. اطلاعات هارد یا SSD ربطی به باتری CMOS ندارد. فقط ساعت و تنظیمات BIOS به حالت پیش‌فرض برمی‌گردد. اگر حالت SATA را مثل قبل تنظیم کنید، ویندوز مثل همیشه بالا می‌آید.

این باتری روی مدل‌های دیگر لتیتیود هم کار می‌کند؟

این محصول برای Dell Latitude E5490 مشخص شده است. مدل‌های دیگر ممکن است کانکتور، طول سیم یا قطب‌بندی متفاوتی داشته باشند. برای مدل‌های دیگر، فهرست باتری بایوس دل لتیتیود را ببینید. اگر لپ‌تاپ دیگری از این برند دارید، بخش خرید باتری بایوس دل را بررسی کنید و مشخصات کانکتور را با باتری فعلی مقایسه کنید.