باتری بایوس لپ تاپ Lenovo ThinkPad T60

علت تخلیه و طول عمر باتری بایوس لپ تاپ Lenovo ThinkPad T60

طول عمر مفید باتری بایوس لپ تاپ Lenovo ThinkPad T60 بین ۵ تا ۱۰ سال است که این مدت‌زمان به نحوه استفاده و شرایط نگهداری لپ‌تاپ بستگی دارد. وظیفه اصلی باتری RTC (ساعت بی‌وقفه) تغذیه تراشه CMOS روی مادربرد است تا زمان، تاریخ و تنظیمات سخت‌افزاری سیستم در زمان خاموش بودن لپ‌تاپ حفظ شوند. وقتی لپ‌تاپ به برق متصل است یا باتری اصلی آن شارژ دارد، برق مدار RTC از آن‌ها تامین می‌شود. اما زمانی که لپ‌تاپ را برای مدت طولانی بدون باتری اصلی یا بدون اتصال به پریز برق رها می‌کنید، فشار اصلی روی باتری بایوس قرار می‌گیرد. این تخلیه مداوم به همراه دمای بالای داخل بدنه لپ‌تاپ، سرعت خالی شدن سلول لیتیم دی‌اکسید منگنز (Li-MnO2) را افزایش می‌دهد. پس از تعویض این قطعه با یک نمونه نو، ولتاژ ثابت ۳ ولت مجدداً در مدار برقرار می‌شود و تنظیمات سیستم تا سال‌ها بدون تغییر باقی می‌مانند. برای دیدن مدل‌های دیگر، صفحه‌ی باتری بایوس لنوو تینک پد را ببینید.

مشخصات ابعادی و الکترونیکی باتری بایوس لنوو تینک پد

برای تهیه قطعه جایگزین، بررسی مشخصات فنی دقیق اهمیت زیادی دارد تا از آسیب به برد جلوگیری شود. کد استاندارد CR2032 نشان‌دهنده ابعاد دقیق سلول باتری است؛ دو رقم اول یعنی ۲۰ نشان‌دهنده قطر ۲۰ میلی‌متری و دو رقم آخر یعنی ۳۲ نشان‌دهنده ضخامت ۳.۲ میلی‌متری آن است. این سلول ساخت کشور ژاپن بوده و ظرفیتی معادل 220mAh دارد. سیستم شیمیایی لیتیم دی‌اکسید منگنز این باتری غیرقابل شارژ است و ویژگی مهم آن، حفظ ولتاژ در سطح نزدیک به ۳ ولت تا اواخر عمر مفید سلول است.

در زمان خرید باتری بایوس لنوو باید به نوع کانکتور دقت کنید. کانکتور این مدل از نوع JST 1.25mm 2-Pin است که فاصله بین دو پین آن دقیقاً ۱.۲۵ میلی‌متر است. این سوکت با مدل‌های ریزتر مانند JST SH 1.0mm سازگار نیست و در صورت اشتباه، روی مادربورد جا نمی‌رود. همچنین جهت قطب‌ها در این سوکت به صورت مثبت در سمت چپ و منفی در سمت راست (+ چپ – راست) طراحی شده است. اگر سیم‌کشی سوکت برعکس باشد، مدار RTC کار نمی‌کند و احتمال آسیب به چیپست مادربرد وجود دارد. طول سیم این محصول ۶.۵ سانتی‌متر است؛ سیمی کوتاه‌تر از این مقدار به سوکت روی برد نمی‌رسد و سیم بلندتر نیز زیر کیبورد یا قاب لپ‌تاپ تا می‌خورد و مانع بسته شدن درست بدنه می‌شود. وزن کل این مجموعه با سیم و روکش حرارتی حدود ۴ گرم است.

نشانه‌ها و کدهای خطای خرابی باتری CMOS در مدل T60

وقتی ولتاژ باتری بایوس به زیر ۲.۵ ولت می‌رسد، تراشه CMOS دیگر نمی‌تواند اطلاعات را حفظ کند. در لپ‌تاپ‌های Lenovo ThinkPad T60، این مشکل خود را با کدهای خطای مشخصی در صفحه بوت (POST) نشان می‌دهد. رایج‌ترین خطاهایی که کاربران با آن‌ها مواجه می‌شوند به شرح زیر است:

• خطای 0251 (System CMOS checksum bad): این خطا نشان می‌دهد که اطلاعات ذخیره‌شده در حافظه CMOS خراب یا پاک شده‌اند و سیستم مجبور شده تنظیمات پیش‌فرض کارخانه را بارگذاری کند.
• خطای 0271 (Check date and time settings): این پیام زمانی ظاهر می‌شود که ساعت و تاریخ سیستم به زمان ساخت مادربرد (معمولاً سال ۲۰۰۶ برای سری T60) برگشته است.
• تغییر حالت SATA Controller: تنظیمات هارد دیسک از حالت AHCI به Compatibility تغییر می‌کند که در نتیجه آن، ویندوز هنگام بالا آمدن با صفحه آبی مرگ (BSOD) مواجه می‌شود.
• بهم ریختن ترتیب بوت (Boot Priority): اولویت بوت وسایل ذخیره‌سازی ریست می‌شود و سیستم ممکن است هارد اصلی را برای بالا آوردن سیستم‌عامل پیدا نکند.

با مشاهده این علائم، تعویض باتری بایوس تنها راه برطرف کردن دائمی این پیام‌ها و حفظ تنظیمات شخصی‌سازی شده در بایوس است.

مراحل تعویض باتری RTC و تنظیم مجدد لپ‌تاپ

برای تعویض باتری بایوس لپ تاپ Lenovo ThinkPad T60، ابتدا باید ایمنی کار را رعایت کنید. آداپتور برق را بکشید و باتری اصلی لپ‌تاپ را خارج کنید. دکمه پاور را به مدت ۱۵ ثانیه نگه دارید تا بارهای الکتریکی باقی‌مانده در خازن‌های مادربرد کاملاً تخلیه شوند. در مدل T60، این باتری زیر استراحتگاه دست (Palmrest) یا زیر کیبورد قرار دارد. با باز کردن پیچ‌های مشخص شده در زیر بدنه، کیبورد و پالم‌رست را به آرامی بلند کنید. سوکت باتری قدیمی را با احتیاط و بدون کشیدن سیم‌ها از روی برد جدا کنید. باتری نو را در جای خود قرار داده و کانکتور JST آن را با جهت درست پین‌ها جا بزنید. پس از بستن قطعات بدنه، مراحل زیر را برای راه‌اندازی مجدد انجام دهید:

• شارژر را وصل کرده و لپ‌تاپ را روشن کنید.
• با فشردن کلید F1 وارد محیط تنظیمات BIOS شوید.
• ساعت و تاریخ دقیق روز را تنظیم کنید.
• تنظیمات مربوط به حالت هارد (SATA Mode) را روی گزینه‌ای که قبلاً بود (معمولاً AHCI برای ویندوزهای جدیدتر) قرار دهید تا سیستم‌عامل بدون مشکل بوت شود.
• ترتیب بوت قطعات را مطابق نیاز خود تنظیم کرده و با فشردن کلید F10 تنظیمات را ذخیره و خارج شوید.

سوالات متداول

چرا پس از تعویض باتری بایوس، ویندوز لپ‌تاپ T60 بالا نمی‌آید و صفحه آبی نشان می‌دهد؟

با خالی شدن باتری قبلی، تنظیمات بایوس ریست شده و حالت کنترلر SATA از AHCI به Compatibility تغییر یافته است. برای حل این مشکل، هنگام روشن شدن سیستم کلید F1 را بزنید، وارد بخش Config و سپس Serial ATA (SATA) شوید و حالت آن را به AHCI تغییر دهید و تنظیمات را ذخیره کنید.

آیا می‌توان از باتری‌های معمولی CR2032 بدون سیم با چسب زدن روی این لپ‌تاپ استفاده کرد؟

خیر، استفاده از چسب یا لحیم‌کاری دستی روی سلول لیتیم خطرناک است. حرارت هویه می‌تواند سلول لیتیم را منفجر کند یا عمر آن را به شدت کاهش دهد. همچنین چسب زدن سیم به باتری اتصال پایداری ایجاد نمی‌کند و با کوچک‌ترین تکان یا حرارت لپ‌تاپ، اتصال قطع شده و تنظیمات دوباره ریست می‌شوند. باتری‌های مخصوص دارای اتصالات نقطه‌ای جوش‌خورده در کارخانه هستند.

چگونه جهت مثبت و منفی سوکت باتری را تشخیص دهیم؟

اگر سوکت پلاستیکی سفید رنگ باتری را طوری بگیرید که شیارهای راهنما و زبانه قفل‌کننده آن رو به بالا باشد، سیم قرمز (قطب مثبت) باید در سمت چپ و سیم مشکی (قطب منفی) در سمت راست قرار گرفته باشد. این جهت دقیقاً با سوکت روی مادربرد ThinkPad T60 همخوانی دارد.

شرایط گارانتی ۲۴ ماهه این محصول به چه صورت است؟

این کالا دارای ۲۴ ماه گارانتی تعویض بدون قید و شرط است. در صورتی که در طول این مدت، باتری دچار افت ولتاژ غیرعادی شود، کارایی خود را از دست بدهد یا کدهای خطای مربوط به خالی شدن باتری روی سیستم ظاهر شوند، قطعه معیوب با یک نمونه نو جایگزین خواهد شد.