باتری بایوس لپ تاپ Dell Inspiron 15 5543 / P39F / P39F001

باتری بایوس لپ تاپ Dell Inspiron 15 5543 وظیفه برق‌رسانی پیوسته به چیپست ساعت سیستم (RTC) و حافظه نگهداری تنظیمات سخت‌افزاری را در زمان خاموش بودن دستگاه بر عهده دارد. حافظه CMOS یک تراشه کم‌مصرف روی مادربرد است که بدون منبع تغذیه مستقل اطلاعات زمان و نحوه شناسایی قطعات را فراموش می‌کند. سلول به کار رفته در این قطعه از سیستم شیمیایی لیتیم دی‌اکسید منگنز (Li-MnO2) با ولتاژ ۳ ولت و ظرفیت ۲۲۰ میلی‌آمپر ساعت (220mAh) بهره می‌برد. مهم‌ترین مشخصه این ترکیب شیمیایی پایدار ماندن ولتاژ کاری تا ماه‌های پایانی عمر سلول و نرخ بسیار پایین خودتخلیگی است. عمر مفید این قطعه بین ۵ تا ۱۰ سال تخمین زده می‌شود، اما شرایط نگهداری لپ‌تاپ تاثیر مستقیمی روی این مدت زمان دارد.

عوامل موثر بر عمر باتری بایوس لپ تاپ Dell Inspiron 15 5543 و نشانه‌های خرابی آن

مدار ساعت در لپ‌تاپ طوری طراحی شده که هنگام اتصال شارژر یا فعال بودن باتری اصلی، برق ساعت از مدار تغذیه عمومی تامین می‌شود و فشاری روی باتری بایوس نمی‌آید. اگر لپ‌تاپ برای ماه‌ها بدون باتری اصلی یا به صورت خاموش در کمد بماند، بار مدار به طور کامل روی دوش سلول سکه‌ای می‌افتد و ظرفیت آن بسیار سریع‌تر از ۵ سال تخلیه می‌شود. گرمای بالای کارکرد دستگاه نیز واکنش شیمیایی داخلی را تسریع می‌کند. با افت ولتاژ این سلول، سیستم هنگام روشن شدن دو خطای مشخص نشان می‌دهد: عبارت Time-of-day not set – please run SETUP program و همچنین پیام Invalid configuration information – please run SETUP program که هر دو نشان‌دهنده ریست شدن مقادیر تاریخ و اطلاعات پایه‌ای ذخیره‌شده در بایوس هستند.

پس از تعویض این باتری نو، ساعت و تقویم در سیستم‌عامل پس از هر بار خاموش شدن ثابت می‌ماند و سیستم بدون مکث وارد لود ویندوز می‌شود. همچنین خطاهای ناشی از ناهماهنگی گواهی‌های امنیتی سایت‌ها در مرورگرها به دلیل به هم ریختن تاریخ سیستم برطرف می‌گردد. سلول ساخت ژاپن این قطعه از نظر نگهداری شارژ پایداری بالایی دارد و در کنار ۲۴ ماه گارانتی تعویض بدون قید و شرط عرضه می‌شود تا اطمینان فنی لازم برای جایگزینی فراهم باشد.

مشخصات فنی و استانداردهای سیم‌کشی باتری RTC دل P39F

در نام‌گذاری استاندارد این سلول از عبارت CR2032 استفاده شده است که دو رقم اول آن معرف قطر ۲۰ میلی‌متری و دو رقم دوم معرف ضخامت ۳.۲ میلی‌متری سلول لیتیمی است. در لپ‌تاپ دل مدل ۵۵۴۳ که با کدهای P39F و P39F001 نیز در بازار شناخته می‌شود، باتری مستقیماً داخل یک محفظه پلاستیکی فشرده عایق‌بندی شده و با سیم به مادربرد وصل می‌شود. سوکت به کار رفته در این مدل از نوع JST 1.25mm 2-Pin است که فاصله دقیق بین دو پایه فلزی آن ۱.۲۵ میلی‌متر است. این کانکتور با مدل‌های JST SH 1.0mm تفاوت دارد؛ مدل یک میلی‌متری ابعاد کوچک‌تری دارد و امکان جا رفتن در سوکت مادگی مادربرد این لپ‌تاپ را نخواهد داشت. در میان گزینه‌های موجود برای خرید باتری بایوس دل باید به ابعاد دقیق سوکت توجه ویژه‌ای داشت.

طول سیم در این قطعه ۶.۵ سانتی‌متر است. این اندازه متناسب با فاصله دقیق قرارگیری باتری تا سوکت مادربرد روی شاسی طراحی شده است؛ سیمی با طول کمتر به سوکت نمی‌رسد و کشیده می‌شود و سیم‌های بلندتر در موقع بستن قاب تا می‌خورند و باعث ایجاد برآمدگی یا گیر کردن بین پیچ‌ها می‌شوند. جهت‌گیری مثبت و منفی سیم‌کشی سوکت (+ چپ و – راست) بر اساس طراحی مادربرد تنظیم شده است. اگر سیم‌ها معکوس متصل شوند، مدار ساعت عمل نخواهد کرد و جریان برگشتی ممکن است به چیپست دستگاه فشار وارد کند. این قطعه با وزن حدود ۴ گرم برای مدل‌های مختلف خانواده باتری بایوس دل اینسپایرون از جمله همین سری طراحی شده است. پیش از تعویض باتری CMOS، حتماً کابل شارژر و سوکت باتری اصلی دستگاه را جدا کنید و پس از بستن نهایی، یک‌بار وارد تنظیمات بایوس شوید تا حالت هارد (SATA Mode)، اولویت بوت و ساعت دستگاه به درستی ذخیره شوند.

سوالات متداول

آیا پس از نصب باتری بایوس لپ تاپ Dell Inspiron 15 5543 تاریخ به صورت خودکار تنظیم می‌شود؟

خیر، باتری فقط جریان لازم برای ادامه کار ساعت را تامین می‌کند و خودش منبع ذخیره زمان واقعی نیست. پس از اتصال باتری جدید باید یک بار وارد محیط تنظیمات بایوس شوید یا در محیط ویندوز ساعت و تاریخ را به طور دقیق تنظیم کنید؛ از آن لحظه به بعد باتری RTC مانع ریست شدن ساعت در زمان خاموشی خواهد شد.

چرا نباید از باتری‌های معمولی با سیم‌کشی دستی یا چسب برق استفاده کرد؟

ضخامت لحیم‌کاری‌های دستی یا استفاده از چسب برق باعث ضخیم شدن باتری می‌شود و سوکت غیراستاندارد نیز پین‌های مادگی مادربرد را خراب می‌کند. همچنین حرارت مستقیم هویه روی سلول لیتیمی CR2032 خطر آسیب به عایق‌های داخلی و کاهش چشمگیر ظرفیت سلول را در پی دارد.

آیا باتری بایوس در این مدل لپ‌تاپ شارژ می‌شود؟

خیر، سلول‌های CR2032 از نوع دی‌اکسید منگنز لیتیم اولیه و کاملاً غیرقابل شارژ هستند. مادربرد لپ‌تاپ نیز به مدار دیود مجهز است تا مانع ورود هرگونه جریان شارژ از سمت سیستم به این باتری شود و صرفاً در صورت قطع برق، ولتاژ باتری را دریافت کند.