باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude 5591 / P60F / P60F002

خرابی باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude 5591 معمولاً با به هم ریختن ساعت و تاریخ ویندوز پس از هر بار قطع شدن برق یا کشیدن شارژر نمایان می‌شود. اگر لپ‌تاپ لتیتیود شما با کدهای فنی P60F یا P60F002 شناسایی می‌شود، مدار RTC یا Real-Time Clock آن انرژی لازم برای ذخیره‌ی زمان و کانفیگ سخت‌افزاری سیستم را از یک باتری سکه‌ای کوچک تأمین می‌کند. با افت ولتاژ این سلول، دستگاه در هنگام روشن شدن متوقف می‌شود و پیام Time-of-day not set – please run SETUP program را روی صفحه نشان می‌دهد. در وضعیت وخیم‌تر، پیام Invalid configuration information – please run SETUP program نمایش داده می‌شود که نشان‌دهنده‌ی پاک شدن کامل تنظیمات چیپست، حالت کنترلر هارد و توالی بوت دستگاه است.

تخلیه‌ی باتری بایوس روی عملکرد روزمره‌ی Dell Latitude 5591 اثر مستقیم دارد؛ به هم ریختن تاریخ مادربرد مانع اعتبارسنجی گواهی‌های امنیتی SSL در مرورگرها می‌شود و اتصال به اینترنت، اجرای نرم‌افزارهای حسابداری و فعال‌سازی لایسنس ویندوز را مختل می‌کند. علاوه بر این، هربار روشن کردن سیستم نیازمند زدن کلید F1 یا رفتن به محیط تنظیمات UEFI است که فرآیند بالا آمدن ویندوز را معطل می‌کند. استفاده از یک سلول سکه‌ای تازه و استاندارد، مدار ساعت داخلی را فعال نگه می‌دارد تا کاربر ناچار به اعمال مجدد تنظیمات بایوس در هر بار راه‌اندازی نباشد.

علائم خرابی باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude 5591 و ضرورت تعویض آن

وقتی مدار ساعت سیستم انرژی کافی دریافت نکند، مادربرد در ابتدای کار نمی‌تواند داده‌های ذخیره‌شده روی حافظه‌ی فرار CMOS را فراخوانی کند. در لپ‌تاپ Dell Latitude 5591 این مسئله خودش را با روشن و خاموش شدن متوالی در ابتدای فشردن کلید پاور، تغییر حالت ساتا از AHCI به RAID یا برعکس، و غیرفعال شدن گزینه‌های امنیتی مثل Secure Boot نشان می‌دهد. اگر بعد از قطع شارژر، فن دستگاه چند ثانیه با دور تند کار می‌کند و لپ‌تاپ ریستارت می‌شود، باتری RTC به آستانه‌ی بحرانی افت ولتاژ رسیده است و توان نگه‌داشتن کلاک سخت‌افزاری را ندارد.

مدار نگهدارنده‌ی ساعت در این مدل نیازمند ولتاژ پایدار ۳ ولت است. سلول‌های فرسوده ممکن است در تست‌های سطحی ولتاژی نزدیک به ۲.۴ ولت داشته باشند، اما زیر بار فعال چیپ PCH مادربرد، افت ولتاژ ناگهانی پیدا می‌کنند و ریست می‌شوند. تهیه‌ی قطعه‌ی جایگزین از بخش باتری بایوس دل لتیتیود با سلول نو و ولتاژ واقعی، تمام عملکردهای کنترلی و زمان‌بندی دقیق قطعات سخت‌افزاری را به حالت استاندارد کارخانه بازمی‌گرداند.

بسیاری از کاربران برای رفع این ارورها باتری اصلی لپ‌تاپ را بازبینی می‌کنند، در حالی که منبع تغذیه‌ی این مدار در زمان خاموشی، مستقل از باتری بزرگ سیستم است. نصب یک باتری بایوس سالم از بروز خطاهای چرخه‌ی پست (POST) جلوگیری کرده و مانع تغییر خودکار اولویت بوت روی درایوهای شبکه یا فلش‌مموری می‌شود.

ویژگی‌های فنی کانکتور و کابل باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude 5591

برای تعویض و خرید باتری بایوس دل در این مدل، تطابق اندازه و سوکت اهمیت فنی بالایی دارد. این باتری بر پایه‌ی سلول CR2032 تولید شده است؛ کدی استاندارد که در آن عدد ۲۰ بیانگر قطر ۲۰ میلی‌متری سلول و عدد ۳۲ معرف ضخامت ۳.۲ میلی‌متری آن بر حسب دهم میلی‌متر است. ظرفیت نامی این قطعه 220mAh بوده و وزن کل مجموعه با روکش عایق، کابل و فیش حدود ۴ گرم است. این سلول ساخت ژاپن از ترکیب شیمیایی لیتیم دی‌اکسید منگنز (Li-MnO2) بهره می‌برد. ویژگی برجسته‌ی این ساختار شیمیایی، غیرقابل شارژ بودن، مقاومت داخلی بسیار کم، ثبات ولتاژ ۳ ولت تا پایان عمر و نرخ خودتخلیه‌ی ناچیز است که طول عمر مفیدی بین ۵ تا ۱۰ سال فراهم می‌کند.

مسئله‌ی بسیار مهم در مادربرد Dell Latitude 5591، نوع سوکت اتصال است. کانکتور این قطعه از نوع JST 1.25mm 2-Pin با فاصله‌ی پین (Pitch) دقیق ۱.۲۵ میلی‌متر است. این کانکتور با سوکت‌های ریزتر JST SH 1.0mm تفاوت دارد و پین‌های آن در صورت جا زدن سوکت اشتباه دچار خمیدگی یا شکستگی می‌شوند. همچنین قطبیت سیم‌کشی سوکت به صورت مثبت سمت چپ و منفی سمت راست (+ چپ – راست) طراحی شده است. چنانچه قطب‌ها اشتباه وصل شوند، مدار RTC روشن نمی‌شود و احتمال صدمه دیدن دیودهای محافظ ورودی برق ساعت روی مادربرد وجود دارد.

طول سیم در این مدل دقیقاً ۴ سانتی‌متر در نظر گرفته شده است. این ابعاد متناسب با فاصله‌ی محل قرارگیری باتری تا سوکت مادربرد زیر قاب D لپ‌تاپ است. کابل‌های کوتاه‌تر از ۴ سانتی‌متر تحت کشش پاره می‌شوند و کابل‌های بلندتر به دلیل کمبود فضا در ساختار داخلی لپ‌تاپ‌های لتیتیود، زیر قاب یا قطعات مجاور فشرده شده و لایه‌ی عایق آن‌ها آسیب می‌بیند. این قطعه به صورت کاملاً نو و آکبند، همراه با ۲۴ ماه گارانتی تعویض بدون قید و شرط ارائه می‌شود تا نگرانی بابت خواب انبار یا کاهش سطح شارژ سلول وجود نداشته باشد.

برای نصب صحیح، ابتدا شارژر و سوکت باتری بزرگ لپ‌تاپ را جدا کنید تا هیچ جریان معلقی روی مادربرد نباشد. پس از تعویض باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude 5591 و اتصال سوکت، لپ‌تاپ را ببندید و یک‌بار وارد بایوس (کلید F2) شوید. تاریخ، ساعت دقیق، حالت ذخیره‌سازی SATA Controller و ترتیب بوت هارد دیسک را متناسب با ویندوز خود ذخیره کنید؛ پس از آن، تنظیمات برای سال‌ها بدون تغییر حفظ خواهند شد.

سوالات متداول

آیا می‌توان از باتری‌های سوکت‌دار با کانکتور ۱.۰ میلی‌متری روی مادربرد این لپ‌تاپ استفاده کرد؟

خیر، کانکتورهای ۱.۰ میلی‌متری روی سوکت ورودی مادربرد این مدل کیپ نمی‌شوند و به دلیل پهنای متفاوت پین‌ها، اتصال الکتریکی برقرار نخواهند کرد. در Dell Latitude 5591 فقط کانکتور JST با گام ۱.۲۵ میلی‌متر جفت می‌شود.

چرا بعد از قرار دادن باتری نو، لپ‌تاپ در اولین استارت یک بار روشن و خاموش می‌شود؟

این واکنش در لپ‌تاپ‌های دل پس از قطع کامل برق مادربرد طبیعی است. مدار چیپست با دریافت اولین پالس ولتاژ از باتری جدید، فرآیند راه‌اندازی اولیه و سنجش پین‌ها را انجام می‌دهد و سپس وارد چرخه‌ی بوت عادی می‌شود.

اگر جهت سیم‌های قرمز و مشکی در سوکت اشتباه باشد چه اتفاقی می‌افتد؟

در صورت جاگذاری برعکس قطب مثبت و منفی، تنظیمات ذخیره نمی‌شوند و پیام خطای زمان پایدار می‌ماند؛ در این شرایط دیودهای زنر محافظ برد تحت فشار معکوس قرار می‌گیرند، بنابراین تطابق رنگ سیم‌ها با پایه‌های سوکت مادربرد ضروری است.