باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude E6430 ATG / P25G / P25G002

باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude E6430 ATG یک سلول سکه‌ای ۳ ولتی است که وقتی لپ‌تاپ خاموش است و شارژر و باتری اصلی هم وصل نیستند، ساعت سیستم و تنظیمات BIOS را نگه می‌دارد. به این قطعه باتری CMOS یا باتری RTC هم می‌گویند. CMOS حافظه‌ی کوچکی است که تنظیمات BIOS در آن ذخیره می‌شود و RTC مدار ساعتی است که حتی در حالت خاموش زمان را می‌شمارد. این باتری با کدهای P25G و P25G002 هم شناخته می‌شود، چون این دو کد شماره‌ی مدل رسمی همین سری روی برچسب زیر لپ‌تاپ هستند. ما سال‌هاست این باتری را برای مدل‌های Latitude عوض می‌کنیم. در این صفحه همان نکته‌هایی را می‌نویسیم که حضوری به مشتری می‌گوییم.

قبل از باز کردن قاب؛ نشانه‌ها و احتیاط‌های تعویض باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude E6430 ATG

باتری بایوس معمولاً یک‌باره از کار می‌افتد، نه کم‌کم. دلیلش شیمی لیتیم دی‌اکسید منگنز (Li-MnO2) است. ولتاژ این نوع سلول تا نزدیک پایان عمرش تقریباً ثابت می‌ماند و بعد سریع افت می‌کند. برای همین ممکن است لپ‌تاپ تا دیروز مشکلی نداشته باشد و امروز با پیام خطا بالا بیاید. نشانه‌هایی که در Dell Latitude E6430 ATG بیشتر می‌بینیم این‌هاست:

• پیام Time-of-day not set – please run SETUP program هنگام روشن شدن؛ یعنی ساعت سیستم از دست رفته است.
• پیام Invalid configuration information – please run SETUP program؛ یعنی تنظیمات ذخیره‌شده در CMOS پاک شده یا خراب است.
• برگشتن ساعت و تاریخ به یک تاریخ قدیمی، هر بار که شارژر و باتری اصلی جدا می‌شوند.
• خطای گواهی امنیتی در مرورگر و باز نشدن سایت‌های HTTPS، چون تاریخ سیستم اشتباه است.
• برگشتن تنظیماتی مثل ترتیب بوت به حالت پیش‌فرض و بالا نیامدن ویندوز.

اگر یکی از این نشانه‌ها را دارید، قبل از دست زدن به پیچ‌ها چند احتیاط را رعایت کنید. اول لپ‌تاپ را کامل خاموش کنید، نه در حالت Sleep یا Hibernate. بعد شارژر را بکشید و باتری اصلی را جدا کنید. تا وقتی یکی از این دو وصل باشد، روی برد ولتاژ هست و ممکن است موقع جدا کردن کانکتور، اتصالی پیش بیاید. بعد از جدا کردن منبع برق، دکمه‌ی پاور را چند ثانیه نگه دارید تا برق باقی‌مانده در خازن‌ها تخلیه شود. دست‌تان را هم به یک سطح فلزی بزنید تا الکتریسیته‌ی ساکن بدن تخلیه شود، چون این الکتریسیته می‌تواند به قطعات برد آسیب بزند.

یک نکته‌ی دیگر را هم از تجربه می‌گوییم. اگر روی BIOS رمز گذاشته‌اید یا تنظیم خاصی دارید، قبل از تعویض از صفحه‌های BIOS عکس بگیرید. با جدا شدن باتری قدیمی بیشتر تنظیمات به حالت پیش‌فرض برمی‌گردد و بعد به آن عکس‌ها نیاز دارید.

مراحل کلی تعویض باتری RTC در این لپ‌تاپ

جزئیات باز کردن قاب به نسخه‌ی دقیق دستگاه بستگی دارد. اما ترتیب کار در عمل همین است:

• خاموش کردن کامل دستگاه، جدا کردن شارژر و باتری اصلی و تخلیه‌ی برق باقی‌مانده با نگه داشتن دکمه‌ی پاور.
• باز کردن پیچ‌ها و قاب‌ها تا جایی که باتری بایوس و سوکتش روی مادربرد دیده شود. پیچ‌ها را به ترتیب کنار هم بچینید، چون طول‌شان یکی نیست.
• جدا کردن کانکتور باتری قدیمی از سوکت. کانکتور را از خود پلاستیکش بگیرید و صاف بیرون بکشید، نه از سیم.
• برداشتن باتری قدیمی از جایش. این باتری‌ها معمولاً در یک روکش عایق هستند و با چسب دوطرفه یا یک نگهدارنده سر جایشان ثابت شده‌اند.
• مقایسه‌ی جهت سیم قرمز و مشکی باتری نو با باتری قدیمی، قبل از وصل کردن.
• وصل کردن کانکتور باتری نو تا ته سوکت و قرار دادن باتری در همان جای قبلی، طوری که سیم زیر قاب گیر نکند.
• بستن قاب، وصل کردن باتری اصلی و شارژر و ورود به BIOS برای تنظیم دوباره.

بیشترین آسیبی که در تعمیرگاه می‌بینیم از مرحله‌ی سوم است. یعنی کسی که کانکتور را با کشیدن سیم جدا کرده و سیم از کانکتور کنده شده است. بدتر از آن، گاهی خود سوکت از روی برد بلند شده است. اگر کانکتور سفت است، با یک ابزار پلاستیکی نازک آرام از دو طرف به آن فشار بیاورید.

تنظیم دوباره‌ی BIOS بعد از نصب باتری CMOS نو

بعد از تعویض، اولین روشن شدن معمولاً با یکی از همان پیام‌های خطا همراه است. این طبیعی است و نشانه‌ی خرابی باتری نو نیست. سیستم فقط می‌گوید تنظیماتش پاک شده و باید دوباره تنظیم شود. با زدن F2 هنگام روشن شدن، وارد صفحه‌ی تنظیمات BIOS دستگاه شوید و این موارد را بررسی کنید:

• ساعت و تاریخ: درست وارد کنید تا ویندوز، آنتی‌ویروس و مرورگر با گواهی‌های امنیتی مشکل پیدا نکنند.
• ترتیب بوت (Boot Sequence): هارد یا SSD که ویندوز روی آن است باید اولویت اول باشد.
• حالت SATA: این گزینه نحوه‌ی ارتباط مادربرد با هارد را مشخص می‌کند. اگر ویندوز با حالت AHCI نصب شده و BIOS روی حالت دیگری برگشته باشد، ویندوز ممکن است بالا نیاید یا صفحه‌ی آبی بدهد. حالت را به همان چیزی برگردانید که قبلاً بود.
• حالت بوت (Legacy یا UEFI): باید با نحوه‌ی نصب ویندوز یکی باشد، وگرنه دستگاه دیسک بوت را پیدا نمی‌کند.
• تنظیمات شخصی: مثل فعال یا غیرفعال بودن کارت شبکه، مجازی‌سازی یا ترتیب دستگاه‌ها. این‌ها را از روی عکس‌هایی که قبلاً گرفته‌اید برگردانید.

بعد از ذخیره‌ی تنظیمات و خروج از BIOS، یک آزمایش ساده انجام دهید. لپ‌تاپ را خاموش کنید و شارژر و باتری اصلی را چند دقیقه جدا کنید. بعد دوباره روشن کنید. اگر ساعت درست مانده و پیام خطایی نیامد، باتری RTC درست نصب شده است.

سلول، کانکتور و سیم؛ جزئیاتی که سازگاری این باتری را مشخص می‌کند

بیشتر مرجوعی‌ها به سلول ربطی ندارند. مشکل معمولاً از کانکتور، طول سیم یا جهت قطب‌هاست. به همین دلیل مشخصات این باتری را یکی‌یکی توضیح می‌دهیم.

سلول CR2032 ساخت ژاپن

کد CR2032 خودش ابعاد سلول را می‌گوید. دو رقم اول یعنی قطر ۲۰ میلی‌متر و دو رقم آخر یعنی ضخامت ۳.۲ میلی‌متر. سلول این محصول ساخت ژاپن است، ولتاژ ۳ ولت و ظرفیت 220mAh دارد. شیمی Li-MnO2 غیرقابل شارژ است و خودتخلیه‌ی کمی دارد. یعنی وقتی استفاده نمی‌شود، شارژش خیلی کم هدر می‌رود. برای همین عمر مفید آن بسته به شرایط نگهداری بین ۵ تا ۱۰ سال است. گرمای زیاد داخل دستگاه و دوره‌های طولانی که لپ‌تاپ بدون شارژر و باتری اصلی کنار گذاشته می‌شود، این عمر را کوتاه‌تر می‌کند.

کانکتور JST 1.25mm دوپین

در این کانکتور فاصله‌ی دو پین از هم ۱٫۲۵ میلی‌متر است. یک کانکتور خیلی شبیه به آن هم هست به نام JST SH با فاصله‌ی ۱٫۰ میلی‌متر. این دو در عکس تقریباً یکی به نظر می‌رسند، اما جای هم نمی‌روند. با فشار دادن هم نباید جایشان انداخت، چون سوکت روی برد آسیب می‌بیند. باتری‌ای که برای Latitude E6430 ATG عرضه می‌کنیم همان JST 1.25mm را دارد.

سیم ۴ سانتی‌متری و جهت قطب‌ها

طول سیم این باتری ۴ سانتی‌متر است، به اندازه‌ی فاصله‌ی جای باتری تا سوکت روی برد. سیم کوتاه‌تر به سوکت نمی‌رسد. سیم خیلی بلندتر هم زیر قاب تا می‌خورد و جا نمی‌شود و ممکن است موقع بستن پیچ‌ها له شود. جهت قطب‌ها در این باتری مثبت در چپ و منفی در راست است و با سوکت مادربرد همین مدل می‌خواند. اگر باتری‌ای با سیم‌کشی برعکس نصب شود، کار نمی‌کند و به مدار RTC هم فشار می‌آید. پس قبل از وصل کردن، جای سیم قرمز و مشکی را با باتری قدیمی مقایسه کنید.

وزن باتری حدود ۴ گرم است. محصول نو و آکبند عرضه می‌شود و ۲۴ ماه گارانتی تعویض بدون قید و شرط دارد. اگر دستگاه دیگری از این خانواده دارید، در بخش باتری بایوس دل لتیتیود مدل دقیق آن را پیدا کنید. برای دیگر سری‌های دل هم صفحه‌ی خرید باتری بایوس دل هست. هر مدل ممکن است طول سیم یا کانکتور متفاوتی داشته باشد.

سوالات متداول

آیا باتری بایوس لپ تاپ Dell Latitude E6430 ATG با نسخه‌ی معمولی E6430 هم یکی است؟

این باتری برای Dell Latitude E6430 ATG با کدهای ذکرشده در این صفحه انتخاب شده است. اگر مدل شما فرق دارد، قبل از خرید کانکتور، طول سیم و جهت قطب‌های باتری قدیمی را با مشخصات این محصول مقایسه کنید. ملاک اصلی همین سه مورد است، نه فقط نام مدل.

بعد از تعویض باز هم پیام Time-of-day not set می‌آید؛ مشکل از باتری است؟

بار اول روشن شدن بعد از تعویض، این پیام طبیعی است و باید ساعت و تاریخ را در BIOS تنظیم و ذخیره کنید. اگر بعد از تنظیم و یک بار جدا کردن برق باز هم پیام آمد، اول بررسی کنید کانکتور تا ته در سوکت نشسته باشد. اگر مشکل ادامه داشت، از گارانتی تعویض استفاده کنید.

می‌توانم به‌جای این باتری، یک سلول CR2032 معمولی را به سیم قدیمی لحیم کنم؟

توصیه نمی‌کنیم. گرمای هویه می‌تواند به سلول لیتیومی آسیب بزند. سلول‌های معمولی هم زبانه‌ی لحیم ندارند و اتصال‌شان سست می‌شود. در این باتری سلول، سیم و کانکتور از قبل با عایق کامل آماده شده‌اند و فقط باید به سوکت وصل شوند.

با تعویض باتری RTC اطلاعات هارد یا ویندوز پاک می‌شود؟

نه. باتری بایوس فقط ساعت و تنظیمات CMOS را نگه می‌دارد و با فایل‌های هارد یا SSD ارتباطی ندارد. تنها چیزی که باید دوباره تنظیم شود ساعت، تاریخ و گزینه‌هایی مثل ترتیب بوت و حالت SATA است. توضیحات بیشتر درباره‌ی انواع باتری بایوس در صفحه‌ی اصلی سایت آمده است.