فرق باتری CR2032 و CR2016، CR2025، CR1220 و ML1220 در باتری بایوس

فرق باتری CR2032 و CR2016 فقط در ضخامت و ظرفیت است: هر دو ۲۰ میلی‌متر قطر و ولتاژ ۳ ولت دارند، اما CR2032 حدود ۳٫۲ میلی‌متر ضخامت و ۲۲۰ تا ۲۳۵ میلی‌آمپرساعت ظرفیت دارد و CR2016 با ۱٫۶ میلی‌متر ضخامت فقط حدود ۸۰ تا ۹۰ میلی‌آمپرساعت. یعنی CR2032 تقریباً دو و نیم برابر انرژی ذخیره می‌کند، ولی در جای باریکی که برای CR2016 طراحی شده جا نمی‌شود. در باتری بایوس سیم‌دار لپ‌تاپ، نوع سلول را سازنده‌ی دستگاه تعیین کرده و باتری جدید باید همان سلول را داشته باشد.

در این راهنما خواندن کد باتری سکه‌ای را یاد می‌گیرید، جدول مقایسه‌ی CR2032، CR2025، CR2016، CR1220، CR1616، ML1220، ML2032 و LIR2032 را می‌بینید، دلیل ممنوع بودن نصب سلول CR به جای ML را می‌خوانید و آمار واقعی سلول‌ها را در ۲۸۵۴ مدل باتری بایوسی که در ایرانا بایوس ثبت شده مرور می‌کنید.

کد باتری سکه‌ای چه چیزی را نشان می‌دهد

کد باتری سکه‌ای یک قرارداد ساده است و با دانستن آن، بدون کاتالوگ هم می‌شود ابعاد سلول را فهمید. حروف ابتدای کد شیمی و رفتار سلول را می‌گویند و چهار رقم بعدی اندازه را: دو رقم اول قطر بر حسب میلی‌متر است و دو رقم آخر ضخامت بر حسب دهم میلی‌متر.

• CR2032: قطر ۲۰ میلی‌متر و ضخامت ۳٫۲ میلی‌متر.
• CR2025: قطر ۲۰ میلی‌متر و ضخامت ۲٫۵ میلی‌متر.
• CR2016: قطر ۲۰ میلی‌متر و ضخامت ۱٫۶ میلی‌متر.
• CR1220: قطر ۱۲ میلی‌متر و ضخامت ۲ میلی‌متر.
• CR1616: قطر ۱۶ میلی‌متر و ضخامت ۱٫۶ میلی‌متر.

همین قاعده برای کدهای کمتر رایج هم کار می‌کند. CR1632 سلولی ۱۶ میلی‌متری با ضخامت ۳٫۲ میلی‌متر است و CR2330 سلولی ۲۳ میلی‌متری با ضخامت ۳ میلی‌متر. پس برای فهم فرق باتری CR2032 و CR2016 کافی است دو رقم آخر را کنار هم بگذارید: ۳۲ در برابر ۱۶، یعنی یکی دقیقاً دو برابر دیگری ضخامت دارد.

حروف ابتدای کد: CR، ML و LIR

حروف اول از اعداد مهم‌ترند، چون نشان می‌دهند سلول شارژپذیر است یا نه. CR یعنی سلول لیتیوم-منگنز دی‌اکسید با ولتاژ ۳ ولت که شارژ نمی‌شود. ML هم ۳ ولتی است اما سلول لیتیومی قابل شارژ است و مادربرد دستگاه خودش آن را شارژ می‌کند. LIR سلول لیتیوم-یون قابل شارژ است و ولتاژ نامی آن ۳٫۶ ولت است. دو سلول با عدد یکسان، مثل CR2032 و ML2032، ابعاد یکسانی دارند اما به هیچ وجه جایگزین هم نیستند.

فرق باتری CR2032 و CR2016 و سلول‌های دیگر در یک جدول

جدول زیر سلول‌هایی را که در باتری بایوس لپ‌تاپ‌ها و مینی‌کامپیوترها بیشتر دیده می‌شوند کنار هم گذاشته است. ستون آخر تعداد مدل‌هایی است که در فهرست فعلی فروشگاه با هر سلول ثبت شده‌اند.

از این جدول دو نتیجه‌ی روشن به دست می‌آید. اول اینکه فرق باتری CR2032 و CR2016 در قطر یا ولتاژ نیست؛ هر دو ۲۰ میلی‌متری و ۳ ولتی‌اند و تفاوت فقط در ضخامت و در نتیجه ظرفیت است. دوم اینکه هم‌اندازه بودن دو سلول، مثل CR2032 و ML2032 یا CR1220 و ML1220، دلیل یکسان بودن آن‌ها نیست؛ ستون شارژپذیری از ستون ابعاد مهم‌تر است.

تفاوت CR2032 و CR2025 و جایگاه CR2016

سه سلول CR2032، CR2025 و CR2016 خانواده‌ی ۲۰ میلی‌متری را می‌سازند. تفاوت CR2032 و CR2025 هفت دهم میلی‌متر ضخامت است، اما همین مقدار کم ظرفیت را از حدود ۲۲۰ به حدود ۱۶۰ میلی‌آمپرساعت پایین می‌آورد. فاصله‌ی CR2016 از هر دو بیشتر است و با نصف ضخامت CR2032، کمتر از نصف ظرفیت آن را دارد.

مدار ساعت RTC جریان بسیار کمی می‌کشد، پس روی یک دستگاه مشخص، سلول ضخیم‌تر عمر طولانی‌تری خواهد داشت. عمر معمول باتری RTC بین ۵ تا ۱۰ سال است و اگر لپ‌تاپ مدت زیادی بدون باتری اصلی بماند کوتاه‌تر می‌شود، چون در آن مدت تمام بار ساعت و تنظیمات بایوس روی همین سلول کوچک است.

پس چرا سازنده‌ها همیشه CR2032 نمی‌گذارند؟ جواب فضاست. در لپ‌تاپ‌های باریک، چند دهم میلی‌متر ضخامت اضافه ممکن است کنار برد یا زیر کیبورد جا نشود. به همین دلیل در فهرست ما حدود یک‌پنجم مدل‌های باتری بایوس تینک پد سلول CR2016 دارند و تقریباً نیمی از مدل‌های باتری بایوس HP Envy با CR2025 ساخته شده‌اند.

آیا CR2025 را می‌شود جای CR2032 گذاشت؟

در باتری سکه‌ای آزاد که داخل جاباتری فنری می‌نشیند، گاهی سلول نازک‌تر کار می‌کند، اما تماس فنر ضعیف‌تر و عمر سلول کوتاه‌تر است. در باتری بایوس سیم‌دار این سؤال اصلاً مطرح نیست، چون سلول از کارخانه داخل روکش حرارتی بسته شده و شما کل مجموعه را عوض می‌کنید. تفاوت CR2032 و CR2025 فقط وقتی برایتان مهم است که بخواهید مطمئن شوید باتری سفارشی همان سلول دستگاه شما را دارد.

باتری CR1220 و CR1616؛ سلول‌های کوچک‌تر

باتری CR1220 با قطر ۱۲ میلی‌متر کوچک‌ترین سلول یک‌بارمصرف رایج در باتری بایوس است و فقط ۳۵ تا ۴۰ میلی‌آمپرساعت ظرفیت دارد. سازنده‌ها آن را در دستگاه‌هایی می‌گذارند که جای خالی بسیار کمی دارند. در فهرست فروشگاه، بیشترین سهم این سلول مربوط به ایسوس است و ۲۱ مدل از باتری بایوس ZenBook با همین سلول ثبت شده‌اند.

CR1616 با قطر ۱۶ و ضخامت ۱٫۶ میلی‌متر بین CR1220 و CR2016 قرار می‌گیرد و کمتر دیده می‌شود؛ در فهرست ما فقط ۱۷ مدل با آن هست. CR1632، با همان قطر ولی ضخامت ۳٫۲ میلی‌متر، در ۴۶ مدل به کار رفته است. ظرفیت کمتر سلول‌های کوچک یعنی اگر لپ‌تاپ ماه‌ها بدون باتری اصلی در انبار بماند، معمولاً زودتر از مدل‌های CR2032 نشانه‌های ضعف باتری CMOS را نشان می‌دهد.

باتری ML1220 و دیگر سلول‌های قابل شارژ

باتری ML1220 از نظر اندازه با CR1220 یکی است، اما سلول لیتیومی قابل شارژ ۳ ولتی است. در دستگاهی که ML دارد، روی مادربرد مداری هست که وقتی لپ‌تاپ روشن است یا به شارژر وصل است، این سلول را شارژ نگه می‌دارد. ظرفیت ML بسیار کمتر از CR هم‌اندازه است و سازنده روی همین شارژ مداوم حساب کرده است.

در فهرست فروشگاه ۲۲۹ مدل با ML1220 ثبت شده و ۱۰۸ مدل از آن‌ها ایسوس است؛ یعنی بیش از یک‌چهارم مدل‌های باتری بایوس ایسوس سلول قابل شارژ دارند. ۱۷ مدل از باتری بایوس دل Latitude هم ML1220 دارند. سلول LIR1620 که لیتیوم-یون و قابل شارژ است، بیشتر در ۱۰ مدل از باتری بایوس سونی وایو دیده می‌شود.

ML2032 و LIR2032 هم ابعاد CR2032 را دارند. LIR2032 ولتاژ ۳٫۶ ولت دارد و نباید با سلول‌های ۳ ولتی اشتباه گرفته شود. ML2032 در فهرست ما فقط در یک مدل از بردهای Raspberry دیده می‌شود.

چرا سلول CR هرگز نباید جای ML نصب شود

جدی‌ترین نکته‌ی ایمنی این مقاله همین است. مدار شارژ روی برد نمی‌داند چه سلولی به آن وصل کرده‌اید. اگر جای باتری ML1220 یک CR1220 بگذارید، برد همچنان سعی می‌کند آن را شارژ کند. سلول CR برای شارژ ساخته نشده و جریان شارژ می‌تواند باعث باد کردن یا نشت آن شود؛ نشت الکترولیت روی برد هم به مسیرها و قطعه‌های اطراف آسیب می‌زند.

حالت برعکس خطرناک نیست اما جواب نمی‌دهد. اگر جای سلول CR یک ML یا LIR بگذارید، دستگاه مداری برای شارژ آن ندارد. سلول قابل شارژ با ظرفیت کمش زود خالی می‌شود و دیگر پر نمی‌شود، پس ساعت و تنظیمات بایوس باز هم پاک می‌شوند و مشکل سر جایش می‌ماند.

• اگر روی سلول قدیمی ML یا LIR نوشته شده، باتری جدید هم باید دقیقاً همان نوع را داشته باشد.
• اگر روی آن CR نوشته شده، سلول قابل شارژ نخرید.
• اگر نوشته‌ای پیدا نمی‌کنید، حدس نزنید و قبل از خرید، مدل دستگاه را استعلام کنید.

چرا در باتری سیم‌دار نباید سلول را عوض کرد

بعضی کاربران می‌پرسند وقتی سلول داخل روکش یک CR2032 معمولی است، چرا خودشان روکش را باز نکنند و سلول تازه نگذارند. باتری بایوس لپ تاپ یک مجموعه است: سلول، دو سیم قرمز و مشکی، روکش حرارتی و کانکتور کوچکی که به مادربرد وصل می‌شود. سیم‌ها مستقیم به دو قطب سلول متصل‌اند و جدا کردن و دوباره وصل کردن آن‌ها با لحیم، گرما را به سلول لیتیومی می‌رساند که کار ایمنی نیست.

حتی اگر سلول را درست عوض کنید، تغییر نوع سلول باز هم دردسر دارد. سلول ضخیم‌تر جای بیشتری می‌گیرد و ممکن است قاب درست بسته نشود یا روی قطعه‌ای فشار بیاورد؛ سلول نازک‌تر هم عمر کمتری دارد. دانستن فرق باتری CR2032 و CR2016 به شما کمک می‌کند باتری درست را بشناسید، اما مجوز جایگزینی نمی‌دهد. علاوه بر سلول، چهار مشخصه‌ی دیگر هم باید با باتری قدیمی یکی باشد:

• کانکتور: JST 1.25 با فاصله‌ی پین ۱٫۲۵ میلی‌متر، JST SH 1.0 با فاصله‌ی ۱ میلی‌متر و PH 1.25 «slim» که باریک‌تر است. این‌ها در هم جا نمی‌روند.
• تعداد پین: دوپین، یا سه‌پین که پین وسط آن خالی است.
• طول سیم: در فروشگاه طول‌های حدود ۴، ۶٫۵، ۹٫۵ و ۱۲٫۵ سانتی‌متر دیده می‌شود.
• قطب‌بندی: اینکه سیم قرمز (مثبت) در کدام سمت فیش قرار دارد.

جزئیات این بررسی‌ها و مراحل نصب ایمن را در راهنمای تعویض باتری بایوس لپ تاپ نوشته‌ایم.

آمار سلول‌ها در باتری‌های بایوس ایرانا بایوس

برای اینکه تصویر واقعی‌تری داشته باشید، همه‌ی ۲۸۵۴ مدلی را که در فروشگاه ثبت شده‌اند بر اساس نوع سلول شمردیم. نتیجه نشان می‌دهد CR2032 با فاصله‌ی زیاد رایج‌ترین سلول است، اما حدود ۲۹ درصد مدل‌ها سلول دیگری دارند و به همین دلیل نمی‌شود هر باتری بایوسی را با فرض CR2032 خرید.

در عمل، فرق باتری CR2032 و CR2016 در فهرست ما فاصله‌ی سلول اول و دوم است: CR2016 با ۲۵۱ مدل، پس از CR2032 پرتکرارترین سلول است. جمع سلول‌های قابل شارژ (ML1220، LIR1620 و ML2032) به ۲۴۳ مدل می‌رسد، یعنی نزدیک ۸٫۵ درصد کل فهرست. به زبان ساده، از هر دوازده باتری بایوس تقریباً یکی شارژپذیر است و اگر به اشتباه CR جای آن بنشیند، خطر نشت وجود دارد.

کانکتورها هم همین تنوع را دارند. حدود ۶۹ درصد مدل‌ها کانکتور JST 1.25 دوپین دارند و حدود ۲۱ درصد JST SH 1.0 دوپین. بیش از سه‌چهارم باتری‌های CR2016 با کانکتور باریک SH 1.0 ساخته شده‌اند؛ دستگاهی که برای صرفه‌جویی در فضا سلول نازک گرفته، اغلب کانکتور کوچک‌تری هم دارد.

کد سلول را روی باتری قدیمی چطور پیدا کنیم

پیش از سفارش، چند دقیقه برای خواندن مشخصات باتری قدیمی وقت بگذارید. این مراحل را به ترتیب انجام دهید:

1. باتری قدیمی را با گرفتن فیش، نه با کشیدن سیم‌ها، از برد جدا کنید و روکش آن را زیر نور خوب نگاه کنید. روی بیشتر روکش‌ها یا برچسب‌ها کد سلول چاپ شده است.
2. اگر روکش شفاف است، کد روی خود سلول دیده می‌شود. به حروف اول دقت کنید: CR، ML یا LIR.
3. اگر روی باتری هیچ نوشته‌ای نیست، روکش را پاره نکنید. قطر و ضخامت حدودی را با کولیس یا خط‌کش بسنجید؛ قطر ۲۰ با ضخامت حدود ۳ میلی‌متر معمولاً CR2032 است و با حدود ۱٫۵ میلی‌متر CR2016. ولی شارژپذیری را از روی اندازه نمی‌شود فهمید.
4. شکل کانکتور، تعداد پین، طول سیم و سمت سیم قرمز را یادداشت کنید یا از کنار فیش عکس واضح بگیرید.
5. مدل دقیق لپ‌تاپ را از برچسب زیر دستگاه بردارید و همراه عکس باتری برای ما بفرستید.

اگر هنوز مطمئن نیستید که باتری مشکل دارد، اول مقاله‌ی علائم خرابی باتری بایوس را بخوانید. پیام‌هایی که دستگاه هنگام روشن شدن نشان می‌دهد هم سرنخ خوبی‌اند؛ معنی آن‌ها را در مطلب خطای CMOS checksum و ریست شدن ساعت توضیح داده‌ایم.

جمع‌بندی فرق باتری CR2032 و CR2016 و خرید از ایرانا بایوس

خلاصه اینکه فرق باتری CR2032 و CR2016 ضخامت ۳٫۲ در برابر ۱٫۶ میلی‌متر و ظرفیت حدود ۲۲۰ در برابر ۸۵ میلی‌آمپرساعت است و ولتاژ و قطرشان یکی است. تفاوت CR2032 و CR2025 کمتر است، باتری CR1220 کوچک‌ترین سلول یک‌بارمصرف رایج است و باتری ML1220 سلول قابل شارژی است که فقط باید با ML1220 عوض شود. در باتری بایوس سیم‌دار، سلول، کانکتور، طول سیم و سمت سیم قرمز همه باید با نمونه‌ی قدیمی یکی باشند.

در فروشگاه باتری بایوس ایرانا بایوس، هر محصول برای مدل مشخصی از لپ‌تاپ ثبت شده و نوع سلول و کانکتور آن در صفحه‌ی محصول آمده است. باتری‌ها نو و آکبند با سلول ساخت ژاپن هستند، «۲۴ ماه گارانتی تعویض بدون قید و شرط» دارند و به همه‌ی شهرهای ایران ارسال می‌شوند. قیمت معمول آن‌ها از ۵۹۰٬۰۰۰ تومان شروع می‌شود و تعمیرکاران می‌توانند عمده سفارش دهند.

برای انتخاب، مدل لپ‌تاپ را در فروشگاه باتری بایوس لپ تاپ جست‌وجو کنید یا راهنمای خرید باتری بایوس را ببینید. اگر مدل را پیدا نکردید، نام دستگاه یا عکس باتری قدیمی را برای بررسی رایگان مدل باتری بایوس بفرستید تا نوع سلول و کانکتور را پیش از خرید تأیید کنیم، چون شارژپذیری سلول را از ظاهر باتری نمی‌شود تشخیص داد.

سوالات متداول

فرق باتری CR2032 و CR2016 چیست؟

هر دو ۲۰ میلی‌متر قطر و ۳ ولت ولتاژ دارند. CR2032 با ضخامت ۳٫۲ میلی‌متر حدود ۲۲۰ تا ۲۳۵ میلی‌آمپرساعت ظرفیت دارد و CR2016 با ضخامت ۱٫۶ میلی‌متر حدود ۸۰ تا ۹۰ میلی‌آمپرساعت.

آیا می‌توان به جای باتری CR2032 از CR2025 استفاده کرد؟

در باتری بایوس سیم‌دار نه؛ سلول داخل روکش بسته شده و باید کل باتری را با همان سلول دستگاه سفارش داد. تفاوت CR2032 و CR2025 در ضخامت است و سلول نازک‌تر ظرفیت کمتری دارد.

باتری ML1220 با CR1220 چه فرقی دارد؟

اندازه‌ی هر دو ۱۲ در ۲ میلی‌متر است، اما ML1220 قابل شارژ است و برد آن را شارژ می‌کند، در حالی که CR1220 یک‌بارمصرف است. این سلول در مدل‌های ایسوس، از جمله باتری بایوس Asus Eee PC، زیاد دیده می‌شود.

اگر باتری CR1220 را جای ML1220 بگذاریم چه می‌شود؟

مدار شارژ برد سعی می‌کند سلول غیرقابل شارژ را شارژ کند و ممکن است سلول باد کند یا نشت کند. همیشه همان نوعی را بخرید که روی سلول قدیمی نوشته شده است.

کد باتری سکه‌ای روی باتری بایوس کجا نوشته شده؟

معمولاً روی روکش یا برچسب باتری، و اگر روکش شفاف باشد روی خود سلول. اگر نوشته‌ای نیست، نام مدل لپ‌تاپ یا عکس باتری را بفرستید تا رایگان بررسی کنیم؛ پاسخ پرسش‌های رایج دیگر در سؤالات متداول باتری بایوس آمده است.

باتری بایوس لپ تاپ لنوو چه سلولی دارد؟

بیشتر مدل‌ها CR2032 دارند، اما حدود یک‌پنجم مدل‌های ThinkPad در فهرست ما CR2016 هستند. نوع سلول هر مدل در صفحه‌ی باتری بایوس لپ تاپ لنوو مشخص شده است.